معکوس‌سازی قواعد جنگ در ایران / رشد ۴۱۰ درصدی مشارکت مردم، جلوه عینی رشد پس از بحران (PTG) است

تاب‌آوری اجتماعی و ضرورت روایتگری «رشد پس از بحران»

دکتر حسینی در این نشست با تأکید بر اینکه قواعد کلاسیک جامعه‌شناسی جنگ در ایران معکوس شده است، اظهار داشت: «در نظریات مرسوم، جنگ‌ها همواره با انفعال و کاهش مشارکت همراه هستند، اما در ایران شاهد پدیده‌ای متفاوت بودیم. جمع‌آوری ۱۷۵۰ میلیارد تومان کمک مردمی در بازه زمانی ۴۰ روزه، نشان‌دهنده یک تغییر پارادایم در مشارکت اجتماعی است؛ رشد ۴۱۰ درصدی که نشان می‌دهد جامعه ایران چگونه از دل تهدیدها، فرصت‌های همبستگی خلق می‌کند.»

وی با تمایز قائل شدن میان دو مفهوم کلیدی، افزود: «ما با دو روی سکه مواجهیم؛ یکی آسیب‌های روانی ناشی از جنگ (PTSD) و دیگری ظرفیت‌های توسعه‌یافته (PTG). در حالی که ترومای جنگ یک واقعیت است و مداخله در “زمان طلایی” یعنی چهار ماه اول پس از بحران، برای پیشگیری از عوارض پایدار ضروری است، نگاه ما به بحران باید نگاه “رشد پس از بحران” باشد.

رئیس سازمان بهزیستی با اشاره به نمونه‌های ملموس این رشد گفت: «همان‌طور که در صنایع دفاعی، موشکی و حتی صنایع غذایی، بحران‌ها به سکوی پرتاب تبدیل شدند، در حوزه تاب‌آوری اجتماعی نیز باید ظرفیت‌های نهفته را فعال کنیم. ما در حال حاضر مدیریت ۵۰۰۰ مرکز مسکونی و ارائه خدمت به جامعه هدف را بر عهده داریم و با تکیه بر ۳۵۰ هزار داوطلب فعال در سراسر کشور، در حال اجرای طرح‌های پیشگیرانه هستیم.»

وی در تشریح اقدامات عملیاتی بهزیستی در این حوزه گفت: «در طرح «رصد روان» (غربالگری روانی)، تاکنون ۴۳۰ هزار نفر مورد پایش قرار گرفته‌اند که ۷۱ هزار نفر از آنان به عنوان جامعه پرخطر شناسایی شده و تحت مداخلات تخصصی قرار گرفته‌اند. این آمارها نه فقط عدد و رقم، بلکه نشان‌دهنده یک سیستم هوشمند برای تبدیل تروما به تاب‌آوری است.»

دانشگاه فرهنگیان، کانون هم‌افزایی برای تاب‌آوری اجتماعی

دکتر حسینی در بخش دوم سخنان خود با تأکید بر نقش بی‌بدیل دانشگاه فرهنگیان به عنوان مبدأ تحولات تربیتی، گفت: «دانشگاه فرهنگیان خراسان رضوی تنها یک مرکز آموزشی نیست، بلکه بهترین بستر برای ترویج و نهادینه‌سازی فرهنگ مسئولیت اجتماعی است. پیوند سازمان بهزیستی با این دانشگاه، پیوند میان تخصص‌های حمایتی و رسالت‌های تربیتی است.»

وی با تشریح الگوهای همکاری مشترک، به ظرفیت‌های پیش‌رو اشاره کرد و گفت: «ما به دنبال پیاده‌سازی مدل‌های نوین هستیم. طرح «بانک زمان» یکی از این الگوهاست؛ بستری که در آن خدمات داوطلبانه تبادل می‌شود و می‌تواند به الگویی برای همیاری‌های اجتماعی تبدیل شود. همچنین طرح «سلام» به عنوان الگوی “مدرسه بدون دیوار” و استفاده بهینه از فضای مدارس در ساعات غیرآموزشی، راهکاری است که با کمک دانشگاه فرهنگیان می‌تواند به ارتقای سطح دسترسی به خدمات اجتماعی منجر شود.

رئیس سازمان بهزیستی کشور تأکید کرد: «هدف غایی این همکاری‌ها، ایجاد یک چتر حمایتی فراگیر برای تحقق عدالت اجتماعی است؛ از جمله کاهش بازماندگی از تحصیل که با مشارکت دانشجو-معلمان و اساتید دانشگاه فرهنگیان، رسیدن به هدف “صفر شدن بازماندگان از تحصیل” امری دست‌یافتنی است.»

وی در پایان با اشاره به اهمیت روایتگری دقیق این دستاوردها خاطرنشان کرد: «تبدیل تهدید به فرصت و نشان دادن چهره واقعی تاب‌آوری ملت ایران در این جنگ، رسالت مشترک ما و اساتید دانشگاه فرهنگیان است. ما باید بتوانیم این ظرفیت‌های «رشد پس از بحران» را در قالب کارهای علمی، پژوهشی و آموزشی به جامعه منتقل کنیم تا تاب‌آوری اجتماعی به یک فرهنگ پایدار تبدیل شود.»